Giá bất động sản “leo thang”: Cần liều “thuốc đắng” từ thể chế

Giá nhà tăng không ngừng – Giấc mơ an cư xa tầm với

Thị trường nhà ở tại Hà Nội và TP.HCM đang chứng kiến mức giá vượt ngoài khả năng chi trả của phần lớn người dân, đặc biệt là người lao động có thu nhập trung bình.

Một căn chung cư cũ tại Định Công, Hà Nội, diện tích 56m², được chào bán tới 4,75 tỷ đồng (gần 80 triệu đồng/m²).

Nhà cũ 33m² tại Ngọc Thụy (Long Biên) tăng giá 300 triệu chỉ trong 1 tuần, lên mức 4,8 tỷ đồng.

Theo Bộ Xây dựng, giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội quý III/2025 đã đạt 70–80 triệu đồng/m², tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Một số dự án cao cấp còn có giá tới 150–300 triệu đồng/m².

Một công chức Việt Nam trung bình cần làm việc tới 26 năm mới mua nổi một căn hộ – mức chênh lệch lớn so với chuẩn quốc tế.

Giá chung cư liên tục tăng, gấp nhiều chục lần mức thu nhập bình quân khiến nhiều người khó có thể mua nhà. 

Vì sao giá bất động sản tăng cao không kiểm soát?

Nguyên nhân cốt lõi, theo Bộ Xây dựng và các chuyên gia, đến từ:

Lệch cung – cầu: Nguồn cung chủ yếu là nhà ở trung, cao cấp; thiếu nhà giá rẻ, vừa túi tiền.

Đầu cơ, găm hàng: Hiện tượng đầu tư lướt sóng, “thổi giá”, tạo mặt bằng giá ảo.

Thiếu minh bạch giao dịch: Giao dịch ngoài luồng, không qua kiểm soát.

Chi phí đầu vào cao: Đất đai, thủ tục pháp lý, tiền sử dụng đất bị đẩy lên quá mức.

Hạ tầng chưa theo kịp quy hoạch, khiến một số khu vực phát triển nóng không bền vững.

Thủ tướng chỉ đạo: Kiểm soát đầu cơ, phát triển thị trường công bằng, minh bạch

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về nhà ở tháng 9/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh:

“Giá nhà 70–100 triệu/m² thì ai mua nổi? Cần kiểm soát đầu cơ, thổi giá và đảm bảo quyền có nhà ở của người dân.”

Chính phủ yêu cầu:

• Tăng cường kiểm soát đất đai, giá đất, đấu giá.
• Xử lý thao túng thị trường, đầu cơ, găm hàng.
• Đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà giá rẻ.
• Công khai minh bạch giao dịch bất động sản.

Trong thời gian qua, giá nhà chung cư ngày càng "leo thang" theo từng tháng, từng năm.

Bộ Xây dựng đề xuất những công cụ "hạ nhiệt" thị trường

Bộ Xây dựng đang trình dự thảo nghị quyết điều tiết thị trường, với ba nhóm giải pháp trọng tâm:

Thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản công lập

Kiểm soát toàn bộ giao dịch, định danh người mua – người bán

Minh bạch hóa giá cả, lịch sử giao dịch, pháp lý

Chống đầu cơ, thổi giá

Phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp

Khuyến khích doanh nghiệp tham gia phân khúc trung cấp, vừa túi tiền

Ưu đãi về thuế, đất đai cho dự án phục vụ nhu cầu thực

Tăng cường tín dụng hợp lý cho người mua nhà

Ưu tiên cho người có nhu cầu thực, ngăn chặn tín dụng vào đầu cơ

Thị trường vẫn còn hiện tượng găm hàng, nâng giá, đầu cơ, làm tăng giá bất động sản.

Các đề xuất cải cách thể chế mạnh mẽ

Theo các chuyên gia và lãnh đạo Bộ Xây dựng, để thực sự kiểm soát giá bất động sản, Việt Nam cần đồng bộ nhiều chính sách:

Sớm sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản (dự kiến năm 2026)

Đánh thuế nhà, đất bỏ hoang, nhà thứ 2 trở lên – công cụ hạn chế đầu cơ

Điều chỉnh tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để giảm chi phí đầu vào

Kiểm soát quy hoạch và sử dụng quỹ đất chặt chẽ

Định hướng lại chính sách phát triển đô thị – ưu tiên khu vực cần nhà ở thật, không chạy theo "sốt đất" theo quy hoạch ảo

“Thuốc đắng” là cần thiết cho thị trường lành mạnh

Việc kiểm soát giá bất động sản không thể dựa vào giải pháp ngắn hạn hay tuyên truyền đơn lẻ. Cải cách thể chế, minh bạch thị trường, và chính sách điều tiết mạnh mẽ là những “liều thuốc đắng” cần thiết nhưng bắt buộc phải thực hiện nếu muốn đưa thị trường bất động sản trở về giá trị thực và phục vụ người dân – thay vì trở thành công cụ đầu cơ.