Khi thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, nguồn gốc hình thành và quá trình sử dụng thửa đất có thể là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng xem xét chính sách tiền sử dụng đất.
Đặc biệt, với những trường hợp đất vườn, đất ao có liên quan đến đất ở hoặc phần đất được tách ra từ thửa đất có nguồn gốc đất ở, việc xác định lịch sử sử dụng đất giúp người dân có thêm cơ sở để đề nghị áp dụng chính sách phù hợp.
Vì vậy, trước khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất, người dân nên kiểm tra kỹ thông tin trên giấy chứng nhận và hồ sơ địa chính.
Cách đơn giản nhất là kiểm tra nội dung thể hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Nếu giấy chứng nhận thể hiện trong cùng một thửa đất có đất ở và đất vườn, đất ao thì người sử dụng đất có thể xem xét trường hợp thuộc diện được áp dụng chính sách theo quy định được đề cập trong bài tư vấn.
Thông tin trên giấy chứng nhận là cơ sở trực tiếp để người dân bước đầu xác định loại đất và tình trạng pháp lý của thửa đất.
Tuy nhiên, trong trường hợp giấy chứng nhận hiện tại không thể hiện đầy đủ lịch sử hình thành thửa đất, người sử dụng đất có thể cần kiểm tra thêm hồ sơ địa chính.

Hồ sơ địa chính được lưu trữ tại cơ quan quản lý đất đai có thể cung cấp thêm thông tin về quá trình hình thành và biến động của thửa đất.
Người dân có thể đề nghị kiểm tra hồ sơ tại UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai, chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai theo thẩm quyền để xác định nguồn gốc sử dụng đất.
Thông qua hồ sơ địa chính, có thể xem xét thửa đất trước đây có nguồn gốc là đất ở kết hợp với đất vườn, đất ao trong cùng một thửa hay không.
Đây là bước đặc biệt hữu ích đối với những trường hợp hiện trạng giấy chứng nhận đã thay đổi sau quá trình đo đạc, tách thửa hoặc đăng ký biến động.
Một căn cứ khác được luật sư đề cập là kiểm tra hồ sơ địa chính để xác định quá trình đo vẽ trước ngày 1.7.2004.
Cụ thể, người sử dụng đất có thể tìm hiểu xem phần đất đang sử dụng có được cơ quan hoặc cán bộ thực hiện đo vẽ địa chính tách ra từ một thửa đất gốc hay không.
Nếu hồ sơ thể hiện phần đất hiện tại có nguồn gốc được tách ra từ thửa đất có đất ở, đất vườn hoặc đất ao theo trường hợp được quy định, thông tin này có thể là cơ sở để cơ quan chức năng xem xét chính sách tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích.
Để có cơ sở xác định nguồn gốc thửa đất, người sử dụng đất nên tập trung kiểm tra:
Việc đối chiếu thông tin giữa giấy chứng nhận hiện tại và hồ sơ địa chính qua các thời kỳ có thể giúp làm rõ lịch sử của thửa đất.
Theo nội dung tư vấn được cung cấp, người sử dụng đất có thể được xem xét áp dụng chính sách nếu xác định được một trong những cơ sở liên quan đến nguồn gốc đất.
Một trường hợp là hiện tại trong cùng thửa đất có đất ở và đất vườn, đất ao. Trường hợp khác là hồ sơ địa chính chứng minh phần đất hiện tại có nguồn gốc được tách ra từ thửa đất có đất ở, đất vườn, đất ao.
Điểm quan trọng là người dân cần có tài liệu chứng minh nguồn gốc thay vì chỉ dựa vào thông tin truyền miệng hoặc nhận định về lịch sử thửa đất.
Không phải mọi trường hợp có đất vườn, đất ao đều mặc nhiên được giảm tiền sử dụng đất. Việc có thuộc diện áp dụng chính sách hay không còn phụ thuộc vào nguồn gốc, hồ sơ pháp lý và quy định áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể.
Do đó, trước khi chuyển mục đích sử dụng đất, người dân nên kiểm tra hồ sơ và xác định rõ căn cứ pháp lý. Khi thông tin trên giấy chứng nhận chưa đủ để làm rõ nguồn gốc, việc đề nghị cơ quan quản lý đất đai kiểm tra hồ sơ địa chính là cần thiết.
Nguồn gốc đất không chỉ được thể hiện qua giấy chứng nhận hiện tại mà trong nhiều trường hợp còn cần đối chiếu với hồ sơ địa chính và lịch sử biến động của thửa đất.
Vì vậy, người dân có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất nên chủ động kiểm tra giấy chứng nhận, hồ sơ địa chính và các tài liệu liên quan. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét việc áp dụng chính sách giảm tiền sử dụng đất theo quy định.
Nhà Đất Chính Chủ sẽ tiếp tục cập nhật các thông tin mới về pháp luật đất đai, tiền sử dụng đất và thủ tục nhà đất trên nhadatchinhchu.com.vn, giúp người dân có thêm thông tin tham khảo trước khi thực hiện các giao dịch và thủ tục liên quan đến bất động sản.