Theo khảo sát của Batdongsan.com.vn, có tới 84% người được hỏi sẵn sàng vay vốn để mua nhà. Tuy nhiên, 91% chỉ chấp nhận vay dưới 50% giá trị bất động sản và mong muốn khoản trả góp hàng tháng chỉ chiếm khoảng 20 - 40% thu nhập. Đặc biệt, đa số khách hàng chỉ quyết định vay khi lãi suất dưới 9%/năm.
Khi lãi suất vượt mốc 10%/năm, sức mua trên thị trường thường chậm lại do người mua phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính dài hạn.
Mặc dù nhu cầu vay mua nhà với lãi suất cố định ngày càng lớn, nhưng hiện nay hầu hết các ngân hàng chỉ áp dụng mức lãi suất ưu đãi trong khoảng 24 - 36 tháng đầu.
Theo đại diện ABBank, nguyên nhân chủ yếu đến từ cơ cấu nguồn vốn. Phần lớn nguồn tiền huy động của ngân hàng là ngắn hạn, trong khi các khoản vay mua nhà thường kéo dài từ 15 - 25 năm. Điều này khiến các ngân hàng gặp nhiều khó khăn nếu cam kết cố định lãi suất trong thời gian dài.
Để có thể triển khai các gói vay với lãi suất ổn định từ 5 - 10 năm, hệ thống ngân hàng cần có thêm nguồn vốn trung và dài hạn, cùng với cơ chế pháp lý phù hợp nhằm giảm rủi ro về thanh khoản.
Một yếu tố khác khiến lãi suất cho vay khó giảm là quá trình xử lý tài sản bảo đảm khi phát sinh nợ xấu vẫn còn kéo dài. Thời gian thu hồi tài sản càng lâu thì chi phí vốn và chi phí rủi ro của ngân hàng càng tăng, từ đó tác động trực tiếp đến mặt bằng lãi suất cho vay.
Các chuyên gia cho rằng chỉ khi quá trình xử lý tài sản bảo đảm được rút ngắn và hiệu quả hơn thì lãi suất mới có cơ hội giảm một cách bền vững.
Bên cạnh hệ thống tín dụng, nhiều chuyên gia nhận định việc phát triển thị trường vốn sẽ giúp đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế.
Việc mở rộng các quỹ đầu tư bất động sản (REIT), phát triển thị trường chứng khoán và thu hút dòng vốn quốc tế sẽ tạo thêm nguồn vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp bất động sản. Khi đó, áp lực phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng sẽ giảm, góp phần tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng xây dựng những gói vay mua nhà có lãi suất ổn định hơn trong tương lai.
Trong ngắn hạn, các chương trình cố định lãi suất từ 2 - 3 năm vẫn sẽ là lựa chọn phổ biến trên thị trường. Tuy nhiên, khi nguồn vốn dài hạn được cải thiện, cùng với sự phát triển đồng bộ của thị trường tài chính và bất động sản, người mua nhà có thể kỳ vọng vào những gói tín dụng với thời gian cố định lãi suất dài hơn, giúp giảm áp lực