Kinh nghiệm quốc tế mở hướng phát triển thị trường nhà ở cho thuê tại Việt Nam

Nhà ở cho thuê là trụ cột của hệ thống an sinh đô thị

Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia phát triển cho thấy nhà ở cho thuê không chỉ là một sản phẩm bất động sản mà còn là một phần quan trọng của hệ thống an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững.

Tại Đức, tỷ lệ sở hữu nhà ở thuộc nhóm thấp nhất châu Âu nhưng người dân vẫn có chất lượng sống cao nhờ thị trường thuê nhà phát triển ổn định. Chính phủ nước này xây dựng cơ chế kiểm soát giá thuê thông qua hệ thống giá tham chiếu tại từng địa phương, đồng thời bảo vệ quyền lợi người thuê bằng các quy định chặt chẽ về hợp đồng, thời hạn thuê và điều kiện tăng giá.

Trong khi đó, Singapore được xem là hình mẫu thành công khi Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển nhà ở. Ngoài các chương trình hỗ trợ sở hữu nhà, quốc gia này còn duy trì quỹ nhà ở cho thuê công cộng với mức giá phù hợp dành cho người thu nhập thấp. Các khu nhà được quy hoạch đồng bộ về hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế và tiện ích cộng đồng, tạo nên môi trường sống chất lượng và bền vững.

Tại Hàn Quốc, mô hình nhà ở cho thuê dài hạn được triển khai thông qua các doanh nghiệp nhà nước và các quỹ tài chính chuyên biệt. Nhiều dự án được dành cho sinh viên, người mới lập gia đình và lao động trẻ với thời hạn thuê kéo dài hàng chục năm, góp phần giảm áp lực sở hữu nhà ở và ổn định thị trường bất động sản.

Việt Nam cần chiến lược dài hạn cho thị trường thuê nhà

Theo đánh giá của giới chuyên gia, nhu cầu thuê nhà tại Việt Nam đang gia tăng mạnh cùng quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và dịch chuyển lao động. Tại Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương, Bắc Ninh hay Hải Phòng, lượng người lao động và chuyên gia có nhu cầu thuê nhà dài hạn ngày càng lớn.

Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở cho thuê chất lượng cao vẫn còn hạn chế. Phần lớn sản phẩm trên thị trường mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, thiếu tiêu chuẩn quản lý và chưa đáp ứng được yêu cầu về môi trường sống lâu dài.

Thực tế cho thấy, mô hình nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn kéo dài từ 15 đến 25 năm, trong khi lợi nhuận không quá hấp dẫn so với các loại hình bất động sản khác. Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà với phân khúc này.

Để thúc đẩy thị trường phát triển, các chuyên gia cho rằng cần có cơ chế ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất, tín dụng dài hạn và các nguồn vốn lãi suất thấp dành riêng cho dự án nhà ở cho thuê. Bên cạnh đó, việc thành lập các quỹ phát triển nhà ở hoặc quỹ tiết kiệm nhà ở cũng là giải pháp được nhiều quốc gia áp dụng thành công.

Hoàn thiện hành lang pháp lý bảo vệ người thuê nhà

Một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là quyền lợi của người thuê nhà vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ. Nhiều trường hợp phải đối mặt với tình trạng tăng giá thuê đột ngột, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn hoặc chất lượng nhà ở không đảm bảo.

Do đó, Việt Nam cần nghiên cứu xây dựng khung pháp lý riêng cho thị trường thuê nhà theo hướng minh bạch, ổn định và cân bằng lợi ích giữa chủ sở hữu và người thuê. Các quy định về hợp đồng thuê, biên độ điều chỉnh giá, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê và trách nhiệm của các bên cần được hoàn thiện để tạo niềm tin cho người dân.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang chuyển dần từ tư duy đầu cơ sang đáp ứng nhu cầu ở thực, phát triển nhà ở cho thuê được xem là xu hướng tất yếu. Nếu có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách, nguồn vốn và hành lang pháp lý phù hợp, phân khúc này sẽ trở thành một cấu phần quan trọng giúp thị trường bất động sản phát triển cân bằng, bền vững và đáp ứng tốt hơn nhu cầu an cư của người dân.