Trong trường hợp này, ngôi nhà hiện tại đã xuống cấp nghiêm trọng và không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình 4 người. Hai con đang ở độ tuổi học tập, cần không gian sống ổn định và thuận tiện hơn.
Khác với việc mua thêm bất động sản để đầu tư, xây lại nhà ở là nhu cầu thiết yếu và mang tính lâu dài. Vì vậy, bài toán tài chính cần ưu tiên sự an toàn thay vì kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai.
Nếu bán mảnh đất đầu tư với giá khoảng 1,5 tỷ đồng, cộng thêm 500 triệu đồng tích lũy, gia đình sẽ có khoảng 2 tỷ đồng.
Sau khi xây nhà hết 1,5 tỷ đồng, vẫn còn một khoản dự phòng cho các chi phí phát sinh như:
Ưu điểm lớn nhất của phương án này là không phải vay ngân hàng.
Không áp lực trả nợ hàng tháng đồng nghĩa với việc gia đình có thể dành toàn bộ thu nhập để chăm lo cuộc sống và giáo dục con cái.
Ngoài ra, trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều biến động, việc hiện thực hóa khoản lợi nhuận 500 triệu đồng sau 3 năm đầu tư cũng được xem là kết quả tích cực.
Giữ lại mảnh đất và vay khoảng 1 tỷ đồng giúp gia đình tiếp tục sở hữu tài sản đầu tư.
Tuy nhiên, đổi lại là áp lực tài chính kéo dài trong nhiều năm.
Giả sử vay 1 tỷ đồng trong 15-20 năm với lãi suất trung bình 9-11% mỗi năm, số tiền phải trả hàng tháng có thể dao động từ 10-15 triệu đồng tùy thời điểm.
Với thu nhập gia đình khoảng 40 triệu đồng/tháng, khoản trả nợ này sẽ chiếm tỷ lệ khá lớn trong ngân sách.
Bên cạnh đó, gia đình còn phải chi trả:
Nếu thu nhập giảm hoặc lãi suất tăng trong tương lai, áp lực tài chính có thể trở nên rất nặng nề.
Đây là yếu tố quan trọng nhất khi quyết định giữ lại đất.
Nếu mảnh đất hiện có giá khoảng 1,5 tỷ đồng và được kỳ vọng tăng giá trong vài năm tới, mức tăng đó cần đủ lớn để bù đắp:
Thực tế, không ai có thể chắc chắn giá đất sẽ tăng mạnh trong thời gian ngắn. Trong khi đó, chi phí lãi vay là khoản tiền phải trả chắc chắn hàng tháng.
Vì vậy, giữ đất chỉ phù hợp khi gia đình có nguồn thu nhập rất ổn định hoặc có khoản dự phòng tài chính lớn.
Ngoài hai phương án trên, gia đình cũng có thể cân nhắc:
Cách tiếp cận này giúp giảm áp lực tài chính mà vẫn bảo đảm chất lượng cuộc sống.
Xét trên nhu cầu ở thực, mức thu nhập hiện tại và việc hai con đang trong độ tuổi ăn học, phương án bán mảnh đất đầu tư để xây nhà thường an toàn hơn so với vay ngân hàng 1 tỷ đồng.
Mặc dù mất đi cơ hội hưởng lợi nếu đất tiếp tục tăng giá, nhưng đổi lại gia đình có một ngôi nhà mới khang trang, không áp lực nợ vay và duy trì được sự ổn định tài chính trong nhiều năm tới.
Trong nhiều trường hợp, bảo đảm cuộc sống và sự an tâm cho gia đình quan trọng hơn việc giữ một tài sản đầu tư chưa chắc mang lại lợi nhuận như kỳ vọng.