Cho ở nhờ vài tháng, mất luôn nhà: Chủ mới kiện tụng kéo dài nhiều năm

Từ cho ở nhờ đến tranh chấp kéo dài

Căn nhà có nguồn gốc thuộc quyền sở hữu của bà K. từ năm 1991. Đến năm 1995, bà lập di chúc để lại toàn bộ tài sản cho bà L., sau đó bà L. hoàn tất các thủ tục kê khai, đăng ký quyền sở hữu theo quy định.

Năm 2012, bà L. ủy quyền cho ông P. đứng ra bán căn nhà cho bà T. Hợp đồng mua bán được công chứng hợp pháp, bà T. đã thanh toán đầy đủ và được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.

Tuy nhiên, sau khi giao dịch hoàn tất, ông P. – người đang sinh sống trong căn nhà – không chịu bàn giao. Theo bà T., việc ông P. tiếp tục ở lại chỉ là thỏa thuận “ở nhờ” trong thời gian ngắn. Nhưng thực tế, ông này không rời đi dù nhiều lần được yêu cầu.

Chủ mới bất lực, phải khởi kiện rồi bán lại nhà

Do không thể nhận nhà, bà T. buộc phải khởi kiện ra tòa. Trong khi đó, ông P. không công nhận quyền sở hữu của bà T., cho rằng căn nhà thuộc về gia đình mình.

Đến năm 2018, bà T. tiếp tục chuyển nhượng căn nhà cho ông H. theo đúng quy định pháp luật. Sau khi hoàn tất sang tên, ông H. trở thành chủ sở hữu hợp pháp và tham gia vụ kiện để yêu cầu nhận lại nhà.

Tòa án xác định chuỗi giao dịch hợp pháp

Quá trình xét xử cho thấy các giao dịch chuyển nhượng đều hợp pháp, bắt nguồn từ di chúc hợp lệ năm 1995. Tòa án xác định quyền sở hữu đã được chuyển giao đúng trình tự từ bà K. → bà L. → bà T. → ông H.

Tại phiên sơ thẩm, tòa buộc ông P. phải giao trả nhà cho ông H. Đồng thời ghi nhận việc ông H. tự nguyện hỗ trợ 200 triệu đồng cho ông P. nhằm bù đắp chi phí sửa chữa và công sức quản lý trong thời gian cư trú.

Không đồng ý, ông P. kháng cáo nhưng không đưa ra được chứng cứ chứng minh quyền sở hữu hay các yếu tố liên quan. Tại phiên phúc thẩm, tòa cấp cao giữ nguyên bản án sơ thẩm, bác toàn bộ kháng cáo và tiếp tục buộc ông P. giao trả nhà.

Bài học từ thỏa thuận “ở nhờ”

Vụ việc cho thấy rủi ro lớn từ các thỏa thuận dân sự không rõ ràng, đặc biệt là việc cho ở nhờ trong giao dịch nhà đất. Khi không có cam kết cụ thể bằng văn bản hoặc không kiểm soát chặt chẽ việc bàn giao tài sản, tranh chấp có thể phát sinh và kéo dài, gây thiệt hại lớn cho chủ sở hữu.

Đồng thời, đây cũng là lời cảnh báo đối với người mua nhà: ngoài việc đảm bảo pháp lý giao dịch, cần kiểm tra kỹ tình trạng thực tế của tài sản, đặc biệt là người đang cư trú, để tránh rơi vào tình huống “mua được nhà nhưng không thể vào ở”.