Từ 31/8/2026, nhiều quy định mới về xử phạt đất đai chính thức có hiệu lực

Nhiều thay đổi đáng chú ý trong quy định xử phạt đất đai

Các quy định mới tại Nghị định 281/2026/NĐ-CP được kỳ vọng giúp hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, đồng thời làm rõ trách nhiệm của người sử dụng đất và cơ quan có thẩm quyền.

Đối với người dân đang sử dụng, chuyển nhượng, thừa kế hoặc thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất, việc nắm rõ những thay đổi mới là cần thiết để hạn chế các vi phạm và phát sinh nghĩa vụ không mong muốn.

Chủ tịch UBND cấp xã được phạt đến 250 triệu đồng

Một trong những điểm đáng chú ý là mức phạt tiền thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực đất đai được nâng lên đáng kể.

Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 250 triệu đồng đối với một hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, đồng thời có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Trước đây, mức phạt tiền thuộc thẩm quyền này tối đa là 5 triệu đồng. Như vậy, mức phạt mới tăng gấp 50 lần.

Đối với tổ chức, mức phạt tiền theo thẩm quyền được áp dụng bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.

Quy định này cho thấy việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật đất đai tại cấp cơ sở sẽ được tăng cường, đồng thời người sử dụng đất cần chủ động kiểm tra hồ sơ và thực hiện đúng các quy định hiện hành.

Bổ sung trường hợp không bị xử phạt khi không đăng ký biến động đất đai

Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi quy định liên quan đến hành vi không đăng ký biến động đất đai trong những trường hợp pháp luật bắt buộc phải đăng ký.

Theo quy định trước đây, hành vi không đăng ký biến động đất đai có thể bị xử phạt từ 2-3 triệu đồng.

Tuy nhiên, quy định mới bổ sung trường hợp không áp dụng mức phạt này đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.

Đây là điểm người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần lưu ý khi thực hiện các giao dịch, dự án có liên quan đến quyền sử dụng đất.

Quy định chuyển tiếp đối với các trường hợp đã lập biên bản

Nghị định mới cũng đưa ra quy định chuyển tiếp nhằm xử lý những trường hợp vi phạm xảy ra trước thời điểm nghị định có hiệu lực.

Theo đó, trường hợp đã lập biên bản vi phạm trước ngày 31/8/2026 nhưng chưa ban hành quyết định xử phạt thì không tiếp tục xử phạt theo quy định được sửa đổi.

Đối với những quyết định xử phạt đã được ban hành trong khoảng thời gian từ ngày 31/1/2026 đến trước ngày 31/8/2026 nhưng người vi phạm chưa thực hiện, các quyết định này cũng không tiếp tục được thi hành theo quy định chuyển tiếp.

Vợ chồng cùng quyền sử dụng đất được xác định như một cá nhân

Một nội dung mới khác được nhiều người sử dụng đất quan tâm là nguyên tắc xử phạt đối với trường hợp quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ và chồng.

Theo Nghị định 281/2026/NĐ-CP, trường hợp vợ và chồng cùng có quyền sử dụng đất thì khi xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai được áp dụng như đối với một cá nhân.

Quy định này giúp làm rõ cách xác định đối tượng và mức phạt trong trường hợp quyền sử dụng đất thuộc sở hữu, sử dụng chung của hai vợ chồng.

Bổ sung 4 biện pháp khắc phục hậu quả

Nghị định 281/2026/NĐ-CP đồng thời bổ sung thêm 4 biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt vi phạm hành chính về đất đai.

Các biện pháp đáng chú ý gồm:

• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi xảy ra vi phạm.
• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính.
• Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai.
• Buộc nộp lại giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.

Việc bổ sung các biện pháp này giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở để xử lý và yêu cầu khắc phục hậu quả sau khi phát hiện hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng bãi bỏ biện pháp buộc thực hiện thủ tục để được phê duyệt dự án chăn nuôi tập trung có quy mô lớn trước đây được quy định trong Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Người dân cần lưu ý gì khi thực hiện thủ tục đất đai?

Những thay đổi mới về xử phạt đất đai cho thấy việc tuân thủ thủ tục hành chính ngày càng quan trọng. Người dân khi chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, đăng ký biến động hoặc thực hiện các quyền liên quan đến đất đai nên kiểm tra đầy đủ giấy tờ và thời hạn thực hiện.

Đặc biệt, cần chủ động đăng ký biến động trong những trường hợp pháp luật quy định bắt buộc, đồng thời kiểm tra thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để kịp thời điều chỉnh khi phát hiện sai sót.

Đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc trường hợp hồ sơ đất đai phức tạp, người dân nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn theo quy định hiện hành.

Nhà Đất Chính Chủ cập nhật thông tin pháp luật đất đai

Các chính sách, quy định mới về đất đai có thể tác động trực tiếp đến quá trình mua bán, chuyển nhượng và sử dụng bất động sản. Việc cập nhật thông tin pháp lý thường xuyên giúp người mua, người bán và nhà đầu tư chủ động hơn trong các giao dịch.

Nhà Đất Chính Chủ – nhadatchinhchu.com.vn tiếp tục cập nhật các thông tin mới về thị trường bất động sản, pháp luật đất đai, sổ đỏ, quy hoạch và các chính sách nhà đất đáng chú ý.

Thông tin bài viết

Nguồn: Tổng hợp theo nội dung Nghị định 281/2026/NĐ-CP và thông tin được cung cấp.

Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin, tham khảo. Khi thực hiện thủ tục đất đai cụ thể, người dân nên kiểm tra quy định hiện hành và liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn.