Chủ căn hộ có thể phải góp kinh phí xây lại chung cư khi hết niên hạn

Nghị quyết 21-NQ/TW về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan đang thu hút sự quan tâm của người dân, đặc biệt là những người đang sở hữu hoặc có ý định mua căn hộ chung cư.

Theo nội dung Nghị quyết, đối với các dự án chung cư xây dựng mới, thời hạn sử dụng căn hộ sẽ được xác định theo niên hạn công trình. Đồng thời, chủ sở hữu có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư khi công trình hết thời hạn sử dụng theo quy định.

Hết niên hạn không đồng nghĩa mất quyền sở hữu

Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho biết nhiều người đang hiểu chưa đúng về quy định này. Cần phân biệt rõ giữa thời hạn sử dụng đất, quyền sở hữu căn hộ và niên hạn sử dụng công trình.

Theo ông, đất xây dựng nhà ở thương mại, bao gồm chung cư, vẫn được Nhà nước giao sử dụng lâu dài theo quy định hiện hành. Niên hạn công trình chỉ là cơ sở để theo dõi chất lượng và đánh giá mức độ an toàn của tòa nhà.

Khi hết thời hạn thiết kế, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm định chất lượng công trình. Nếu kết quả kiểm định xác định công trình vẫn bảo đảm an toàn thì cư dân vẫn được tiếp tục sử dụng, không có việc tự động chấm dứt quyền sở hữu hay buộc phá dỡ.

Chỉ những chung cư không còn bảo đảm an toàn hoặc thuộc diện phải phá dỡ theo quy định pháp luật mới thực hiện cải tạo hoặc xây dựng lại.

Chủ sở hữu có thể phải đóng góp kinh phí

Một điểm đáng chú ý trong định hướng sửa đổi pháp luật là quyền sở hữu sẽ đi kèm với nghĩa vụ tài chính khi thực hiện cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, việc cải tạo chung cư không nên hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước. Người sở hữu căn hộ là đối tượng tiếp tục hưởng quyền lợi từ căn hộ mới và quyền sử dụng đất nên cần có trách nhiệm đóng góp kinh phí theo phương án được phê duyệt.

Thực tế, Luật Nhà ở 2023 đã quy định đối với nhiều dự án chung cư, chủ sở hữu phải tham gia đóng góp kinh phí xây dựng lại, ngoại trừ các trường hợp được đầu tư bằng vốn ngân sách.

Khoản đóng góp sẽ được xác định trong phương án bồi thường, tái định cư và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá trị quyền sử dụng đất, diện tích căn hộ tái định cư, quy mô dự án mới, phần diện tích thương mại cũng như sự tham gia của doanh nghiệp đầu tư.

Người mua nhà cần thận trọng trước thông tin sai lệch

Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cũng cảnh báo người dân không nên hiểu rằng tất cả các căn hộ xây dựng sau khi luật sửa đổi sẽ chỉ được sở hữu có thời hạn.

Hiện nay, Nghị quyết 21 mới là định hướng để sửa đổi pháp luật. Các quy định cụ thể về quyền sở hữu, nghĩa vụ tài chính, mức đóng góp và chính sách hỗ trợ sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong các dự thảo luật thời gian tới.

Người mua nhà nên tìm hiểu kỹ hồ sơ pháp lý của dự án, mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất và các quy định liên quan trước khi đưa ra quyết định, tránh bị tác động bởi các thông tin quảng cáo hoặc tâm lý "mua nhanh kẻo hết sở hữu lâu dài".