Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 207/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng liên quan đến quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình xây dựng.
Theo quy định mới, từ ngày 1/7/2026, nhà ở riêng lẻ đáp ứng đầy đủ các điều kiện gồm dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m² và chiều cao dưới 12m sẽ được miễn giấy phép xây dựng.
Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi xây dựng nhà ở riêng lẻ.
Đối với những công trình thuộc diện miễn giấy phép xây dựng nêu trên, chủ sở hữu được tự tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng công trình.
Tuy nhiên, việc thiết kế và thi công vẫn phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật xây dựng hiện hành cũng như các quy định liên quan do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
Điều này nhằm đảm bảo chất lượng công trình, an toàn cho người sử dụng và hạn chế các rủi ro trong quá trình khai thác, sử dụng.
Đối với các công trình nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hoặc có 1 tầng hầm nhưng không thuộc trường hợp được miễn, hồ sơ thiết kế phải do tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện theo quy định của pháp luật.
Trong khi đó, các công trình từ 7 tầng trở lên hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên phải được thiết kế bởi đơn vị đủ năng lực chuyên môn, đồng thời đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn về phòng cháy chữa cháy.
Nghị định 207/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu nhà ở trong quá trình thi công.
Theo đó, chủ nhà phải lắp đặt biển báo công trình tại khu vực xây dựng với đầy đủ thông tin liên hệ theo quy định. Đồng thời phải tổ chức thi công, giám sát thi công và chịu trách nhiệm về an toàn lao động, an toàn công trình cũng như các công trình lân cận.
Các nội dung giám sát bao gồm kiểm tra biện pháp thi công, chất lượng vật liệu xây dựng, hệ thống giàn giáo, thiết bị thi công và các giải pháp bảo đảm an toàn trong quá trình xây dựng.
Mặc dù được miễn giấy phép xây dựng, người dân không được tự ý xây dựng trái quy hoạch hoặc vi phạm các quy định quản lý đô thị.
Công trình vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch xây dựng, khoảng lùi, chỉ giới xây dựng, an toàn phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật liên quan.
Đối với trường hợp cải tạo hoặc chuyển đổi công năng sử dụng nhà ở, việc thiết kế và thi công phải phù hợp với công năng mới cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Việc miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ quy mô nhỏ được đánh giá là bước cải cách đáng chú ý trong lĩnh vực xây dựng. Chính sách này không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục cho người dân mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Tuy nhiên, cùng với sự thông thoáng về thủ tục, trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc đảm bảo chất lượng và an toàn công trình cũng được nâng cao hơn. Đây là cơ sở để hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ phát triển theo hướng minh bạch, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.