Bộ Xây dựng yêu cầu siết chặt lựa chọn nhà thầu, ngăn chặn tình trạng thông thầu trong các dự án

Tại Chỉ thị số 04 ban hành ngày 28/2, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương và chủ đầu tư cần chuẩn bị kế hoạch triển khai dự án ngay từ giai đoạn đầu, đặc biệt chú trọng công tác bàn giao đất và giải phóng mặt bằng. Những dự án chậm tiến độ cần được ưu tiên tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh quá trình thực hiện.

Đối với các dự án đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán trong thời gian dài, Bộ yêu cầu các đơn vị liên quan phải xử lý dứt điểm. Việc chậm trễ quyết toán hoặc thiếu nguồn vật liệu thi công không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ mà còn làm giảm hiệu quả đầu tư của dự án.

Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh việc chấn chỉnh các khâu lập dự án, thẩm định, lập dự toán và phê duyệt đầu tư. Theo cơ quan quản lý, các hành vi thông đồng, móc ngoặc để hợp thức hóa hồ sơ, nâng khống khối lượng hoặc đơn giá, cũng như việc áp đặt chỉ định mỏ vật liệu đều bị nghiêm cấm.

Trong hoạt động đấu thầu, các cơ quan quản lý và chủ đầu tư phải kiểm soát chặt chẽ nhằm lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực thực hiện dự án. Các hành vi dàn xếp thông thầu hoặc chuyển nhượng thầu trái quy định pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Bên cạnh đó, các nhà thầu được yêu cầu phải bố trí đầy đủ nhân lực, thiết bị và nguồn vật liệu để triển khai dự án ngay sau khi khởi công. Trường hợp vi phạm hợp đồng hoặc không đảm bảo tiến độ, nhà thầu có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.

Cơ quan quản lý cũng lưu ý việc phân bổ và giải ngân vốn đầu tư cần được lập kế hoạch phù hợp với tiến độ từng dự án. Công tác nghiệm thu và thanh toán cần được thực hiện kịp thời, tránh tình trạng dồn khối lượng thanh toán vào cuối năm gây áp lực cho quá trình quản lý tài chính.

Theo Bộ Xây dựng, yêu cầu siết chặt quản lý được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng vẫn tồn tại những hạn chế như đầu tư dàn trải, nhà thầu thiếu năng lực, chậm bàn giao mặt bằng hoặc giải ngân vốn chậm. Những yếu tố này có thể gây lãng phí nguồn lực và làm giảm hiệu quả đầu tư công.

Vì vậy, các địa phương và đơn vị liên quan cần chủ động nhận diện và xử lý các hành vi gây thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai dự án. Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc xử lý vi phạm phải được thực hiện nghiêm túc, không có ngoại lệ.

Theo thống kê, trong năm 2025 Bộ Xây dựng đã triển khai khởi công và hoàn thành 53 dự án, gấp khoảng 2,6 lần so với năm 2024. Phần lớn các dự án tập trung vào lĩnh vực hạ tầng giao thông như đường bộ và đường sắt. Tính đến cuối năm 2025, cơ quan này đã phê duyệt quyết toán 30 dự án hoàn thành với tổng giá trị khoảng 33.900 tỷ đồng.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản và hạ tầng tiếp tục phát triển, việc công khai thông tin nhà đất minh bạch và dữ liệu dự án sẽ giúp nhà đầu tư cũng như người dân có thêm cơ sở để đánh giá thị trường. Đồng thời, việc tiếp cận các nguồn nhà đất chính chủ cũng góp phần hạn chế rủi ro trong quá trình giao dịch và đầu tư bất động sản.