Xây dựng đô thị thông minh.

Quy hoạch đô thị cần được làm song hành với xây dựng các đô thị thông minh. 

Đầu tháng 9.2025, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt đồ án Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết khu vực trung tâm khu đô thị Tây Hồ Tây, tỉ lệ 1/500 tại lô đất C1-CC3 (phần tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan và khu vực xây dựng công trình ngầm).

Việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết này với yêu cầu rất cụ thể về không gian kiến trúc và thiết kế đô thị. Trong đó, ưu tiên ứng dụng những công nghệ mới, thông minh, tiết kiệm năng lượng và có tính kết nối cao với hạ tầng kỹ thuật của các khu vực lân cận.

Tây Hồ Tây chỉ là một trong số rất nhiều đô thị tại Hà Nội đã và đang được xây dựng gắn với quy hoạch tổng thể về phát triển đô thị thông minh. Điều đó đã cho thấy, trong tiến trình xây dựng đô thị thông minh, từ những quy hoạch nhỏ nhất đều phải đảm bảo sự đồng bộ và định hướng lâu dài.

Hiện nay, các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Huế...đều đã và đang xây dựng chiến lược phát triển đô thị thông minh với lộ trình cụ thể, hướng đi bài bản. Trong đó đều xác định cần phải bắt đầu từ quy hoạch đô thị.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, mục tiêu là rất rõ ràng nhưng cần xác định công tác quy hoạch phải đi đầu để sớm có định hướng cụ thể phát triển các đô thị theo hướng thông minh.

Dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội. 

Phát triển đô thị nhanh, mạnh, hiệu quả theo hướng bền vững, tạo ra không gian đáng sống cho người dân thì việc đưa các yếu tố của đô thị thông minh vào trong việc thiết kế, quy hoạch đô thị là điều hết sức cần thiết đối với các thành phố lớn.

Theo TS.KTS Nguyễn Hoàng Minh (Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội), đô thị thông minh được hình thành trên các tiêu chí cơ bản như: Quy hoạch đô thị thông minh, nền kinh tế thông minh, giao thông thông minh, năng lượng thông minh, cư dân thông minh, cộng đồng thông minh, quản trị đô thị thông minh và xã hội thông minh.

"Trong các tiêu chí trên, quy hoạch đô thị thông minh được coi là trụ cột trong phát triển đô thị thông minh. Trong quá trình làm quy hoạch, thông qua công cụ quy hoạch tích hợp, các thành phố đã có thể định hướng phát triển cho từng đô thị hiện hữu hoặc xây mới", TS.KTS Nguyễn Hoàng Minh cho hay.

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về phát triển đô thị thông minh. Theo đó, căn cứ định hướng, đề án phát triển đô thị thông minh cấp tỉnh, khi lập các cấp độ quy hoạch, bắt buộc phải nghiên cứu, lồng ghép các nội dung để bảo đảm việc xây dựng, quản lý đô thị thông minh.

Đối với các quy hoạch từ cấp tỉnh trở lên, phải thiết lập, sử dụng bản sao số đô thị làm công cụ cốt lõi để mô phỏng, phân tích kịch bản, đánh giá tác động đa chiều và hỗ trợ ra quyết định quy hoạch.

Dự thảo nêu rõ, đối với quy hoạch chung, ngoài việc tuân thủ các quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, cần định hướng và tích hợp các giải pháp thông minh như tầm nhìn và mục tiêu tổng thể phát triển đô thị thông minh, định hướng phát triển hạ tầng số và hạ tầng kỹ thuật thông minh...

Tất cả nội dung đó đã tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của công tác quy hoạch trong xây dựng đô thị thông minh. Trong tiến trình này, con người được xác định là thành tố quan trọng.

Trao đổi với PV về nội dung này, TS. Nguyễn Ngọc Hiếu - giảng viên cao cấp Chương trình phát triển đô thị bền vững (Đại học Việt Đức) - cho rằng, muốn quy hoạch tốt thì có rất nhiều vấn đề phải giải quyết đó là sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều cấp.

"Câu chuyện sâu xa hơn là chúng ta đưa quy hoạch đó vào sự phát triển như thế nào, phải đồng hành cùng quy hoạch đó cũng như có sự quản lý, giám sát hiệu quả đáp ứng yêu cầu của phát triển", TS. Nguyễn Ngọc Hiếu nhận định.