Theo thông tin được công bố, sáng 21.11.2026, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật gồm 13 chương, 112 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2027, trừ các trường hợp được quy định riêng tại khoản 4 và khoản 5 Điều 109.
Nội dung sửa đổi tập trung vào nhiều vấn đề quan trọng như cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tài chính đất đai.
Những thay đổi này được nhiều người quan tâm bởi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất, người có đất thuộc diện thu hồi và người tham gia giao dịch bất động sản.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật Đất đai sửa đổi là quy định về cấp Giấy chứng nhận đối với đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Theo quy định mới, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ nhưng đã sử dụng trước ngày 1.7.2014 có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện theo luật và không thuộc trường hợp bị loại trừ.
Quy định này mở ra cơ hội hoàn thiện hồ sơ pháp lý cho một số trường hợp sử dụng đất tồn tại từ lâu nhưng chưa được cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý việc cấp giấy vẫn phải căn cứ vào nguồn gốc đất, quá trình sử dụng và các điều kiện cụ thể.
Luật cũng đề cập trường hợp hộ gia đình, cá nhân nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 1.8.2024 nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền.
Nếu thửa đất thuộc nhóm được quy định và đáp ứng điều kiện tương ứng, người đang sử dụng đất có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận.
Quy định này hướng đến giải quyết những vướng mắc thực tế khi đất đã được mua bán, chuyển nhượng qua nhiều người nhưng hồ sơ pháp lý chưa được hoàn thiện.
Đối với người đang sử dụng loại đất này, việc xác định thời điểm nhận chuyển nhượng, nguồn gốc thửa đất và các giấy tờ liên quan có ý nghĩa quan trọng khi chuẩn bị hồ sơ.
(2).jpg)
Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua với nhiều quy định mới về cấp sổ đỏ đất không giấy tờ, bồi thường, tái định cư. Ảnh: Quochoi.vn
Một điểm đáng chú ý khác là trường hợp thửa đất có tranh chấp nhưng xác định được cụ thể phạm vi diện tích và ranh giới đang tranh chấp.
Theo nội dung được công bố, phần diện tích không có tranh chấp vẫn có thể được cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng điều kiện tách thửa theo quy định.
Cách tiếp cận này giúp phân định rõ phần diện tích có tranh chấp và phần diện tích không có tranh chấp, thay vì mặc nhiên xem toàn bộ thửa đất đều không thể thực hiện thủ tục cấp giấy.
Luật Đất đai sửa đổi cũng bổ sung nội dung liên quan đến việc ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu.
Theo đó, cá nhân, hộ gia đình khi được cấp giấy chứng nhận lần đầu có thể ghi nợ tiền sử dụng đất nếu có nhu cầu và đáp ứng quy định.
Đối với đất thuộc quyền sử dụng chung của các thành viên hộ gia đình, việc ghi tên trên Giấy chứng nhận được thực hiện theo thỏa thuận của những người có chung quyền sử dụng đất. Các thành viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thỏa thuận.
Riêng trường hợp vợ chồng cùng có chung quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận phải ghi đầy đủ họ và tên của cả vợ và chồng.
Những quy định này liên quan trực tiếp đến việc xác định chủ thể có quyền sử dụng đất, đồng thời giúp hạn chế những vướng mắc có thể phát sinh trong quá trình quản lý và thực hiện quyền đối với bất động sản.
Bên cạnh nội dung cấp sổ đỏ, Luật Đất đai sửa đổi cũng điều chỉnh các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Đáng chú ý, trong phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cơ quan có thẩm quyền phải dự kiến kinh phí hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất bị thu hồi trong thời gian ít nhất 3 năm sau thời điểm có quyết định thu hồi đất.
Đây là nội dung liên quan đến việc hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và thích nghi với những thay đổi sau khi bị thu hồi đất.
(1).jpg)
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật. Ảnh: Quochoi.vn
Luật mới quy định giá đất tính tiền bồi thường về đất và giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để thực hiện bồi thường, hỗ trợ bằng hình thức giao đất hoặc cho thuê đất được xác định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trong trường hợp phải điều chỉnh phương án, việc áp dụng giá đất và giá tài sản được thực hiện theo hướng có lợi hơn cho người có đất bị thu hồi hoặc chủ sở hữu tài sản.
Căn cứ tính tiền bồi thường gồm nhiều yếu tố như:
Diện tích đất bị thu hồi.
Thời hạn sử dụng đất.
Loại đất bị thu hồi.
Hình thức giao đất hoặc cho thuê đất.
Giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.
Tỷ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế do UBND cấp tỉnh quy định.
Theo nội dung được thông tin, tỷ lệ bồi thường về đất không thấp hơn 1.
Một nội dung quan trọng khác liên quan đến tài chính đất đai là thời điểm áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.
Theo quy định được công bố, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo Luật Đất đai sửa đổi được ban hành để áp dụng từ ngày 1.1.2028.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 tiếp tục được áp dụng đối với các trường hợp đến hết ngày 31.12.2027.
Như vậy, người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chú ý hai mốc thời gian quan trọng: Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1.7.2027, trong khi bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định mới được áp dụng từ ngày 1.1.2028.
Luật Đất đai sửa đổi cũng đề cập việc chuyển biện pháp thu hồi đất sang biện pháp tài chính thông qua thu tiền sử dụng đất tăng thêm hoặc tiền thuê đất tăng thêm đối với dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.
Nội dung này hướng đến việc xử lý tình trạng sử dụng đất kém hiệu quả, đồng thời bổ sung cơ chế tài chính đối với các dự án chậm triển khai.
Ngoài ra, dự thảo luật đã bãi bỏ quy định về việc xem xét căn cứ giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất và tiến độ đầu tư của dự án như nội dung trước đó.
Với những thay đổi trong Luật Đất đai sửa đổi, người đang sử dụng đất hoặc có đất thuộc diện thu hồi nên chủ động rà soát hồ sơ và cập nhật quy định mới.
Một số nội dung cần quan tâm gồm:
Đất chưa có sổ đỏ: Kiểm tra nguồn gốc, thời điểm bắt đầu sử dụng và điều kiện được cấp Giấy chứng nhận.
Đất mua bán chưa sang tên: Lưu giữ giấy tờ chuyển nhượng, tài liệu chứng minh quá trình sử dụng và thông tin về chủ sử dụng trước đây.
Đất có tranh chấp: Xác định rõ diện tích, ranh giới tranh chấp và phần diện tích không tranh chấp.
Đất thuộc diện thu hồi: Theo dõi thông báo thu hồi, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Đất sử dụng chung: Làm rõ quyền sử dụng của từng thành viên để hạn chế tranh chấp khi cấp giấy chứng nhận.
Người dân cần đối chiếu hồ sơ thực tế với quy định chi tiết và văn bản hướng dẫn thi hành. Không nên tự kết luận thửa đất chắc chắn được cấp sổ đỏ hoặc được bồi thường theo một mức cụ thể khi chưa có kết quả xem xét của cơ quan có thẩm quyền.
Những thay đổi trong Luật Đất đai sửa đổi có ý nghĩa đối với người sử dụng đất, người mua bán nhà đất và các cá nhân, tổ chức có tài sản thuộc diện thu hồi.
Việc cập nhật kịp thời quy định về cấp sổ đỏ, sang tên, bồi thường và giá đất sẽ giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện thủ tục pháp lý cũng như khi tham gia giao dịch bất động sản.
Nhà Đất Chính Chủ – NHADATCHINHCHU.COM.VN tiếp tục cập nhật thông tin pháp luật đất đai, chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, giúp bạn đọc theo dõi những thay đổi quan trọng và có thêm cơ sở tìm hiểu trước khi thực hiện các giao dịch nhà đất.