Sáng 21.11.2026, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Kết quả có 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39%.
Theo nội dung được công bố, luật sửa đổi tập trung điều chỉnh một số quy định trong hoạt động kinh doanh bất động sản, hướng đến tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn và tăng cường bảo vệ quyền lợi của khách hàng.
Một trong những nội dung được người mua nhà quan tâm là quy định về thanh toán 5% giá trị hợp đồng còn lại đối với nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.
Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.7.2027 và thay thế Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.

Theo quy định được thông qua, khoản tiền tương đương 5% giá trị hợp đồng còn lại trong giao dịch mua bán, thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai không bắt buộc phải chuyển vào tài khoản tại tổ chức tín dụng.
Thay vào đó, người mua hoặc thuê mua thanh toán khoản tiền này ngay sau khi nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Quy định cũng đề cập trường hợp người mua tự nguyện thực hiện thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận. Khi đó, khoản tiền 5% còn lại được thanh toán sau khi chủ đầu tư bàn giao đầy đủ hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận.
Như vậy, việc thanh toán khoản tiền cuối cùng được gắn với thời điểm hoàn thành thủ tục pháp lý về quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản, thay vì bắt buộc phải gửi vào tài khoản ngân hàng trong thời gian chờ cấp giấy.
Theo giải trình của Chính phủ, phương án bắt buộc gửi khoản tiền còn lại vào tài khoản tại tổ chức tín dụng có thể phát sinh khó khăn khi triển khai.
Trên thực tế, quá trình cấp Giấy chứng nhận cho người mua nhà có thể kéo dài do vướng mắc pháp lý, hồ sơ dự án hoặc thủ tục hành chính.
Nếu khoản tiền 5% bắt buộc phải nằm trong tài khoản ngân hàng trong thời gian dài, chính sách có thể phát sinh thêm thủ tục và chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng.
Vì vậy, quy định được chỉnh lý theo hướng không bắt buộc gửi tiền vào ngân hàng, nhưng vẫn xác định rõ thời điểm người mua phải thanh toán phần giá trị còn lại.
Đây là điểm người mua nhà hình thành trong tương lai cần tìm hiểu kỹ khi ký hợp đồng và theo dõi tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý của dự án.
Bên cạnh quy định về khoản thanh toán 5%, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi cũng điều chỉnh nội dung bảo lãnh trong hoạt động bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai.
Theo đó, người mua và người thuê mua được lựa chọn có hoặc không có bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư.
Trong trường hợp khách hàng lựa chọn phương án có bảo lãnh, chủ đầu tư chỉ được nhận tiền thanh toán sau khi đã cung cấp thư bảo lãnh của ngân hàng và người mua hoặc người thuê mua đã nhận được thư bảo lãnh này.
Quy định giúp làm rõ quyền lựa chọn của khách hàng, đồng thời xác định điều kiện để chủ đầu tư nhận tiền khi giao dịch có sử dụng bảo lãnh ngân hàng.
Người mua cần đọc kỹ nội dung hợp đồng, thông tin về ngân hàng bảo lãnh và phạm vi nghĩa vụ được bảo lãnh trước khi quyết định.
Một nội dung khác được quan tâm là điều kiện chuyển nhượng dự án bất động sản.
Theo giải trình của Chính phủ, quy định yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng dự án vẫn được giữ lại.
Việc duy trì điều kiện này nhằm bảo đảm nghĩa vụ thu ngân sách nhà nước, hạn chế tình trạng đầu cơ dự án và góp phần đánh giá năng lực thực tế của nhà đầu tư nhận chuyển nhượng.
Đối với những chủ đầu tư không còn khả năng tiếp tục triển khai dự án, Chính phủ đề cập một số phương án xử lý khác như huy động vốn, hợp tác đầu tư, chuyển nhượng phần dự án đã hoàn thành nghĩa vụ hoặc để Nhà nước thu hồi và lựa chọn nhà đầu tư mới thông qua đấu giá, đấu thầu công khai.
Theo lập luận trong báo cáo giải trình, nếu cho phép chuyển nhượng dự án khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất, có thể phát sinh tình trạng chuyển nhượng qua nhiều chủ thể, làm tăng chi phí và tác động đến giá bất động sản.
Luật sửa đổi cũng bổ sung và chỉnh lý quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản.
Theo đó, chủ đầu tư phải công khai hợp đồng sử dụng để ký kết với khách hàng trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.
Các nội dung liên quan đến hợp đồng, trách nhiệm của các bên và việc chuyển nhượng hợp đồng cũng được rà soát, điều chỉnh nhằm tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người mua.
Việc công khai hợp đồng giúp khách hàng có thêm cơ sở tìm hiểu các điều khoản trước khi giao dịch, đặc biệt là những nội dung về tiến độ thanh toán, quyền và nghĩa vụ của các bên, bàn giao nhà và thủ tục cấp Giấy chứng nhận.
Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1.7.2027. Do đó, người mua nhà hình thành trong tương lai cần theo dõi quy định chuyển tiếp và thời điểm áp dụng cụ thể đối với hợp đồng của mình.
Một số vấn đề nên lưu ý:
Khoản thanh toán 5% cuối cùng: Kiểm tra điều khoản thanh toán và thời điểm phải hoàn thành nghĩa vụ theo hợp đồng.
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận: Tìm hiểu trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc bàn giao hồ sơ đề nghị cấp giấy.
Bảo lãnh ngân hàng: Xác định rõ có lựa chọn bảo lãnh hay không; nếu lựa chọn, cần nhận và kiểm tra thư bảo lãnh trước khi chủ đầu tư nhận tiền thanh toán.
Tính pháp lý của dự án: Tìm hiểu tình trạng pháp lý, nghĩa vụ tài chính về đất đai và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh.
Hợp đồng mua bán: Đọc kỹ tiến độ thanh toán, thời hạn bàn giao, trách nhiệm của chủ đầu tư và các điều khoản liên quan đến quyền lợi khách hàng.
Người mua không nên chỉ dựa vào thông tin quảng cáo hoặc cam kết miệng. Các nội dung quan trọng cần được thể hiện rõ trong hợp đồng và hồ sơ giao dịch.
Những thay đổi trong Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi có liên quan trực tiếp đến người mua nhà hình thành trong tương lai, chủ đầu tư và các tổ chức tham gia thị trường.
Việc không bắt buộc gửi 5% giá trị hợp đồng còn lại vào ngân hàng, quyền lựa chọn bảo lãnh và yêu cầu công khai hợp đồng là những nội dung người mua cần nắm rõ trước khi ký kết giao dịch.
Nhà Đất Chính Chủ – NHADATCHINHCHU.COM.VN sẽ tiếp tục cập nhật các chính sách mới về kinh doanh bất động sản, pháp lý dự án và quyền lợi người mua nhà, giúp bạn đọc có thêm thông tin tham khảo khi tìm hiểu và thực hiện giao dịch.