TP.HCM được giữ lại 100% nguồn thu từ phát triển TOD để tái đầu tư cho metro

Thông tin này được bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), chia sẻ tại hội thảo “TOD với phát triển đường sắt đô thị” tổ chức ngày 27/3.

Theo bà Hạnh, các quy định trong Luật Đường sắt 2025, Luật Thủ đô 2024 cùng các nghị quyết của Quốc hội đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc phát triển đô thị TOD. Trong đó, TP.HCM có thể điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất linh hoạt hơn so với quy chuẩn quốc gia, miễn là vẫn đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, xã hội và môi trường.

Điểm đáng chú ý là thành phố được giữ lại 100% nguồn thu từ TOD để tái đầu tư cho hệ thống đường sắt đô thị. Cơ chế này phù hợp với kinh nghiệm quốc tế, giúp tạo vòng quay tài chính bền vững giữa phát triển đô thị và hạ tầng giao thông.

Tại hội thảo, ông Võ Hoàng Ngân, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, cho biết thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 187 km vào năm 2030, và nâng lên 355 km vào năm 2035.

Theo ông, vấn đề không chỉ là xây dựng hạ tầng mà còn là khai thác hiệu quả hệ thống này. Mô hình TOD được xem là chìa khóa để tận dụng quỹ đất quanh các nhà ga, biến các khu vực này thành trung tâm phát triển đô thị và tạo nguồn lực tài chính cho đầu tư.

Metro, vì vậy, không chỉ đóng vai trò là phương tiện vận chuyển mà còn trở thành động lực thúc đẩy kinh tế, gia tăng giá trị đất đai và hỗ trợ tái đầu tư hạ tầng.

Lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM cũng nhấn mạnh định hướng phát triển các đô thị nén, ưu tiên giao thông công cộng, tăng cường kết nối đi bộ và giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Bên cạnh đó, việc quy hoạch TOD sẽ gắn với bảo tồn không gian văn hóa và bản sắc đô thị, nhằm tạo ra môi trường sống hiện đại nhưng vẫn giữ được đặc trưng riêng của thành phố.

Các chuyên gia cho rằng TOD không chỉ là tăng mật độ xây dựng quanh nhà ga mà là quá trình tái cấu trúc đô thị toàn diện, trong đó giao thông công cộng giữ vai trò trung tâm. Việc phát triển cần đảm bảo đồng bộ giữa quy hoạch, đất đai, hạ tầng và thị trường bất động sản.

Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ thí điểm mô hình TOD tại 11 vị trí dọc các tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) và tuyến Vành đai 3. Đây được xem là bước đi thử nghiệm nhằm hoàn thiện mô hình trước khi nhân rộng trong tương lai.

Việc triển khai TOD được kỳ vọng không chỉ tạo nguồn lực tài chính mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.