Tặng gần 1.900m² đất cho con trai, cha mẹ vướng tranh chấp khi con không trả đất đứng tên giùm chị

Theo hồ sơ vụ việc, năm 2006, vợ chồng ông K. được cơ quan chức năng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất rộng 5.000m² tại Lâm Đồng, trên đất có một căn nhà cấp 4. Sau đó, ông bà thống nhất chia đất cho hai người con là anh T. và chị H., mỗi người một phần diện tích, không bao gồm căn nhà.

Do chị H. đang sinh sống ở nước ngoài nên gia đình cho rằng việc đứng tên trên giấy chứng nhận gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các bên thống nhất để vợ chồng anh T. đứng tên thay phần đất của chị H., thỏa thuận này chỉ được xác lập bằng lời nói.

Năm 2007, vợ chồng ông K. lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng gần 1.900m² đất cho vợ chồng anh T., gồm 200m² đất ở và phần đất trồng cây hằng năm còn lại. Diện tích này đã bao gồm phần đất đứng tên giùm chị H. Hợp đồng được chứng thực tại UBND xã và sau đó vợ chồng anh T. được cấp sổ đỏ đối với toàn bộ diện tích nói trên.

Sau nhiều năm sử dụng ổn định, khi chị H. có ý định về Việt Nam xây nhà trên phần đất của mình thì anh T. không đồng ý giao lại đất. Mâu thuẫn gia đình từ đó phát sinh. Vợ chồng ông K. cũng rời khỏi căn nhà cấp 4 để chuyển đi nơi khác sinh sống.

Cho rằng con trai không thực hiện đúng thỏa thuận ban đầu, ông K. khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng tặng cho gần 1.900m² đất đã ký năm 2007, đồng thời yêu cầu trả lại khoảng 800m² đất để làm nhà từ đường và thanh toán gần 500 triệu đồng tương ứng giá trị căn nhà cấp 4 trên đất.

Trong khi đó, vợ chồng anh T. khẳng định toàn bộ diện tích đất là tài sản được cha mẹ tặng cho hợp pháp và không đồng ý trả lại phần đất đang tranh chấp.

Tại bản án sơ thẩm ngày 31/8/2021, TAND huyện Đức Trọng chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông K. Hội đồng xét xử không chấp nhận đề nghị hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất năm 2007 cũng như yêu cầu buộc vợ chồng anh T. trả lại 800m² đất làm nhà từ đường. Tuy nhiên, tòa xác định trên phần đất tranh chấp có căn nhà cấp 4 nên buộc vợ chồng anh T. thanh toán cho ông K. số tiền gần 500 triệu đồng tương ứng giá trị tài sản trên đất.

Sau phiên tòa sơ thẩm, ông K. qua đời nên các con của ông tham gia tố tụng với tư cách người kế thừa quyền và nghĩa vụ liên quan. Không đồng ý với việc phải thanh toán gần 500 triệu đồng, vợ chồng anh T. kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, các thành viên khác trong gia đình rút yêu cầu đòi lại 800m² đất nhưng vẫn giữ yêu cầu buộc vợ chồng anh T. thanh toán giá trị căn nhà.

Xét xử phúc thẩm, TAND tỉnh Lâm Đồng nhận định hợp đồng tặng cho gần 1.900m² đất giữa vợ chồng ông K. và vợ chồng anh T. được lập đúng quy định về hình thức và nội dung. Sau khi ký kết, diện tích đất này cũng đã được cấp sổ đỏ cho vợ chồng anh T. theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, dù hợp đồng tặng cho và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không ghi nhận việc tặng cho căn nhà, nhưng thực tế từ năm 2007, vợ chồng anh T. đã sinh sống ổn định trên đất. Đồng thời, trong bản di chúc lập năm 2008, vợ chồng ông K. cũng xác nhận để lại căn nhà cho anh T.

Từ những căn cứ trên, TAND tỉnh Lâm Đồng không chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho gần 1.900m² đất cũng như yêu cầu buộc vợ chồng anh T. thanh toán gần 500 triệu đồng giá trị căn nhà.