Thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực đất đai

Cử tri phản ánh vướng mắc trong thực tiễn áp dụng

Theo phản ánh của cử tri tỉnh Ninh Bình, mặc dù nhiều thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai đã được phân cấp cho UBND cấp xã theo các quy định mới, song thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về đất đai vẫn chưa được quy định rõ ràng, đặc biệt khi triển khai Nghị định số 123/2024/NĐ-CP và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Thực tế này gây khó khăn cho chính quyền cấp xã trong quá trình xử lý vi phạm, tiềm ẩn nguy cơ tồn đọng hồ sơ, kéo dài thời gian giải quyết, làm phát sinh bức xúc trong nhân dân. Trước tình hình đó, cử tri đề nghị Chính phủ sớm ban hành hướng dẫn chi tiết, thống nhất về phạm vi và thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực đất đai, đồng thời làm rõ cơ chế áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vượt quá thẩm quyền.

Quy định pháp luật về thẩm quyền xử phạt

Trả lời kiến nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính đã quy định rõ tại khoản 3 Điều 3 về thẩm quyền xử phạt trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được thực hiện thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND cấp huyện theo các nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, cho đến khi có quy định mới của Chính phủ thay thế hoặc nghị định có hiệu lực thi hành.

Bên cạnh đó, Điều 21 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1.7.2025 của Chính phủ cũng đã quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Trong thời gian Chính phủ chưa ban hành nghị định sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các quy định hiện hành, việc xác định thẩm quyền xử phạt được thực hiện theo nguyên tắc kế thừa chức danh, nhiệm vụ và quyền hạn.

Cụ thể, đối với các chức danh đã được quy định thẩm quyền xử phạt tại nghị định hiện hành mà không thay đổi tên gọi, nhiệm vụ và quyền hạn, thì tiếp tục áp dụng theo quy định cho đến khi có văn bản thay thế. Trường hợp chức danh có sự thay đổi về nhiệm vụ, quyền hạn thì thẩm quyền xử phạt được chuyển giao cho chức danh tiếp nhận nhiệm vụ, quyền hạn đó.

Chủ tịch UBND cấp xã được thực hiện thẩm quyền xử phạt từ 1.7.2025

Căn cứ các quy định nêu trên, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai vốn thuộc Chủ tịch UBND cấp huyện theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4.10.2024 của Chính phủ đã được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện kể từ ngày 1.7.2025.

Điều này nhằm bảo đảm sự thông suốt trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở trong việc phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm.

Tiếp tục rà soát để hoàn thiện quy định

Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 3502/QĐ-BNNMT ngày 28.8.2025 về Kế hoạch thực hiện Quyết định số 1688/QĐ-TTg ngày 6.8.2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, Bộ đang tiến hành rà soát những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định số 123/2024/NĐ-CP.

Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tổng hợp, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để bảo đảm phù hợp với pháp luật đất đai, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và các văn bản pháp luật có liên quan, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai ở cơ sở.