Đề xuất điều chỉnh giá đất bồi thường: Chính sách đang dần tiệm cận thị trường

Theo phản ánh từ cử tri, trong nhiều trường hợp, giá bồi thường chưa phản ánh đúng giá trị thực tế của thị trường, dẫn đến khó khăn cho người dân trong việc tái tạo cuộc sống, đặc biệt là khi phải di dời và chuyển đổi sinh kế. Vì vậy, việc hoàn thiện cơ chế xác định giá đất và chính sách hỗ trợ đi kèm là yêu cầu cấp thiết.

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Luật Đất đai năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã có nhiều điểm mới theo hướng bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người có đất bị thu hồi. Cụ thể, chính sách bồi thường được đa dạng hóa với nhiều hình thức như bồi thường bằng tiền, bằng đất hoặc bằng nhà ở, tùy theo từng trường hợp cụ thể.

Bên cạnh đó, người dân còn được hưởng nhiều khoản hỗ trợ khác nhằm ổn định cuộc sống sau thu hồi đất. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, hỗ trợ di dời tài sản và vật nuôi, cũng như hỗ trợ đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm mới. Ngoài ra, thiệt hại về nhà ở và công trình sinh hoạt cũng được bồi thường theo đơn giá xây mới với tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.

Một điểm đáng chú ý là quy định về tái định cư. Theo đó, việc bố trí nơi ở mới phải hoàn thành trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Khu tái định cư cần đảm bảo đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đồng thời phù hợp với điều kiện sinh hoạt, văn hóa của người dân địa phương. Chính sách cũng ưu tiên tái định cư tại chỗ để hạn chế xáo trộn cuộc sống.

Ngoài ra, người dân được bố trí tái định cư có thể được ghi nợ tiền sử dụng đất trong một số trường hợp. Nếu số tiền bồi thường không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ có cơ chế hỗ trợ phần chênh lệch để đảm bảo người dân có chỗ ở ổn định.

Về cách xác định giá đất, Bộ cho biết giá đất dùng để tính bồi thường và giá đất tại khu tái định cư sẽ được thể hiện trong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, và phải được phê duyệt trước khi có quyết định thu hồi đất. Đồng thời, theo Nghị quyết số 254/2025/QH15, giá đất được xác định dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Điểm mới quan trọng là bảng giá đất hiện nay được xây dựng dựa trên dữ liệu thực tế của thị trường, bao gồm giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất và giá trúng đấu giá sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Điều này giúp giá đất dần tiệm cận với giá thị trường, khắc phục tình trạng chênh lệch lớn như trước đây.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Mục tiêu là đảm bảo tính thực tiễn, minh bạch và công bằng, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi Nhà nước thu hồi đất.