Giá đất bồi thường sẽ dần sát thị trường: Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức lên tiếng

Theo Bộ, Luật Đất đai 2024 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã có nhiều thay đổi quan trọng theo hướng bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người bị thu hồi đất. Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc đa dạng hóa hình thức bồi thường, không chỉ bằng tiền mà còn có thể bằng đất hoặc nhà ở, tùy vào điều kiện cụ thể của từng trường hợp.

Bên cạnh đó, hệ thống chính sách hỗ trợ cũng được mở rộng đáng kể. Người dân có thể nhận các khoản hỗ trợ để ổn định đời sống, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, di dời tài sản, vật nuôi cũng như được hỗ trợ đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm mới. Các thiệt hại về nhà ở, công trình sinh hoạt cũng được tính toán bồi thường theo đơn giá xây dựng mới với tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.

Một điểm then chốt nằm ở chính sách tái định cư. Theo quy định, việc bố trí tái định cư phải hoàn tất trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Khu tái định cư cần đảm bảo đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và phù hợp với điều kiện sinh hoạt, văn hóa của người dân địa phương, đồng thời ưu tiên hình thức tái định cư tại chỗ để hạn chế xáo trộn cuộc sống.

Đáng chú ý, người dân khi được bố trí tái định cư có thể được ghi nợ tiền sử dụng đất trong một số trường hợp nhất định. Nếu tiền bồi thường không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ có chính sách hỗ trợ phần chênh lệch để đảm bảo người dân có nơi ở ổn định.

Về cách xác định giá đất, Bộ cho biết giá đất dùng để tính bồi thường và giá đất tại khu tái định cư sẽ được xác định trong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đồng thời phải được phê duyệt trước khi thực hiện thu hồi đất.

Đặc biệt, theo Nghị quyết 254/2025/QH15, giá đất bồi thường được tính dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất. Điểm mới quan trọng là bảng giá đất hiện nay không còn phụ thuộc vào khung giá đất cứng như trước, mà được xây dựng dựa trên dữ liệu thị trường như giá chuyển nhượng thực tế và giá trúng đấu giá quyền sử dụng đất.

Chính cơ chế này giúp giá đất dần tiệm cận với giá thị trường, giảm khoảng cách giữa giá Nhà nước và giá giao dịch thực tế – một vấn đề từng gây nhiều tranh cãi trong thời gian qua.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Mục tiêu là đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp thực tiễn, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi Nhà nước thu hồi đất.