Bộ Tài chính lên tiếng về phản ánh có trường hợp nộp lại tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ

Theo phản ánh của ông N.V.T, một số quy định tại Điều 6 và Điều 12 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30.7.2024 của Chính phủ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất có thể dẫn đến cách hiểu chưa chính xác trong quá trình áp dụng thực tế.

Cụ thể, các quy định này có thể khiến người sử dụng đất hiểu rằng phải nộp tiền sử dụng đất ở cả hai thời điểm: khi Nhà nước giao đất và khi được cấp sổ đỏ. Việc chưa làm rõ thời điểm phát sinh nghĩa vụ tài chính có nguy cơ dẫn đến cách áp dụng không thống nhất giữa các địa phương, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.

Bên cạnh đó, Nghị định số 103/2024/NĐ-CP cũng chưa quy định cụ thể loại giấy tờ nào được coi là hợp lệ để chứng minh người sử dụng đất đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất. Điều này gây khó khăn trong quá trình giải quyết hồ sơ, đặc biệt đối với các trường hợp đã nộp tiền sử dụng đất từ nhiều năm trước nhưng đến nay mới thực hiện thủ tục đăng ký, cấp sổ đỏ lần đầu.

Liên quan đến việc tính tiền sử dụng đất đối với phần diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở, điểm a khoản 2 Điều 138 Luật Đất đai năm 2024 đã có quy định nguyên tắc. Tuy nhiên, Nghị định số 103/2024/NĐ-CP hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về cách tính trong trường hợp này, dễ dẫn đến việc áp dụng thiếu thống nhất giữa các địa phương và phát sinh vướng mắc trong thực tế.

Ngoài ra, đối với các trường hợp người sử dụng đất đã được Nhà nước giao đất và đã nộp đầy đủ tiền sử dụng đất từ nhiều năm trước nhưng đến nay mới thực hiện thủ tục đăng ký, cấp sổ đỏ lần đầu, Nghị định số 103/2024/NĐ-CP chưa có quy định chuyển tiếp cụ thể. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng người dân phải nộp lại tiền sử dụng đất hoặc phát sinh khiếu nại, khiếu kiện không cần thiết.

Từ những bất cập trên, ông N.V.T kiến nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ và chỉnh sửa nội dung tại Điều 6 và Điều 12 của Nghị định nhằm tránh cách hiểu sai về nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất; đồng thời bổ sung quy định về các loại giấy tờ hợp lệ chứng minh việc đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Ông cũng đề nghị sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về cách tính tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở và bổ sung điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước đây.

Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết, một số quy định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, như Điều 6 về tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất và các Điều 10, 11, 12 về tính tiền sử dụng đất khi cấp giấy chứng nhận, có thể khiến người đọc hiểu rằng người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất cả khi được giao đất và khi được cấp sổ đỏ.

Bên cạnh đó, các quy định hiện hành mới chỉ đề cập đến việc có hay không giấy tờ chứng minh đã nộp tiền sử dụng đất, mà chưa làm rõ tính hợp lệ của các loại giấy tờ này, cũng như chưa hướng dẫn cụ thể việc tính tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 138 Luật Đất đai năm 2024.

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định liên quan để có hướng dẫn, điều chỉnh phù hợp, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất và thống nhất trong quá trình áp dụng trên thực tế.