Rà Soát Chính Sách Đất Đai Đối Với Đồng Bào Dân Tộc Thiểu Số

Rà soát toàn diện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số

Đảng ủy Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành Kế hoạch số 70-KH/ĐU để triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV liên quan đến định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Trong lĩnh vực dân tộc, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát toàn bộ hệ thống chính sách đất đai đang áp dụng. Qua đó, cơ quan chức năng sẽ đánh giá những kết quả đạt được, đồng thời xác định các quy định còn vướng mắc để đề xuất sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc xây dựng chính sách mới.

Mục tiêu là bảo đảm pháp luật đất đai có sự thống nhất với các cơ chế, chính sách đang triển khai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tập trung vào đất ở và đất sản xuất

Một nội dung quan trọng trong quá trình rà soát là chính sách giao đất ở và đất sản xuất cho hộ dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo hoặc những trường hợp đang thiếu đất.

Cùng với đó, cơ quan chức năng sẽ xem xét cơ chế hạn chế chuyển nhượng đối với đất được Nhà nước hỗ trợ, chính sách về đất sinh hoạt cộng đồng và phương án sử dụng quỹ đất thu hồi để giải quyết nhu cầu đất cho đồng bào.

Đặc biệt, quỹ đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường cũng được đưa vào phạm vi rà soát nhằm đánh giá khả năng sử dụng cho mục tiêu hỗ trợ đất ở, đất sản xuất tại các địa bàn còn thiếu đất.

Rà soát chính sách bồi thường, tái định cư và bảo tồn văn hóa

Chính sách đất đai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ liên quan đến việc giao đất mà còn bao gồm quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Theo kế hoạch, cơ chế tham vấn cộng đồng khi Nhà nước thu hồi đất cũng được xem xét nhằm đánh giá mức độ phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn.

Bên cạnh đó, chính sách đất đai cần được nghiên cứu gắn với việc bảo tồn văn hóa, phong tục và tập quán của đồng bào. Đất sinh hoạt cộng đồng vì vậy là một trong những nội dung được chú trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Việc rà soát cũng được đặt trong mối liên hệ với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Tiếp tục cập nhật dữ liệu về tình trạng thiếu đất

Song song với việc phục vụ quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục theo dõi, hướng dẫn và đôn đốc các địa phương giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các đơn vị có nhiệm vụ tổng hợp tình hình thiếu đất trên phạm vi cả nước, đánh giá kết quả thực hiện chính sách trong giai đoạn 2021-2025 và xác định những nguyên nhân khiến một số địa phương triển khai còn chậm.

Việc cập nhật dữ liệu được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý có cơ sở thực tế hơn khi xây dựng và điều chỉnh chính sách đất đai trong thời gian tới.

Hà Nội có chính sách hỗ trợ đất đai riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tại Hà Nội, thành phố đã thông qua chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn.

Theo đó, các khu dân cư, thôn, xóm tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số được bố trí và quy hoạch quỹ đất sinh hoạt cộng đồng. Diện tích được xác định phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng khu vực, với diện tích tối thiểu từ 300 m².

Đối với cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số của Hà Nội, chính sách hỗ trợ đất đai lần đầu có thể bao gồm giao đất ở trong hạn mức do thành phố quy định và miễn tiền sử dụng đất theo chính sách được ban hành.

Hỗ trợ chuyển mục đích sử dụng đất và thuê đất sản xuất, kinh doanh

Chính sách của Hà Nội cũng quy định cơ chế cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ một số loại đất khác sang đất ở trong hạn mức giao đất ở do thành phố quy định đối với những trường hợp thuộc diện được hỗ trợ.

Theo nội dung được nêu, trường hợp đất có nguồn gốc được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận hoặc hình thành từ thừa kế, tặng cho, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định thì có thể thuộc phạm vi áp dụng chính sách miễn tiền sử dụng đất.

Ngoài ra, người thuộc diện được hỗ trợ có thể được thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để phục vụ sản xuất, kinh doanh mà không thông qua đấu giá, đồng thời được giảm 50% tiền thuê đất, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Diện tích thuê đất sẽ do UBND cấp xã quyết định dựa trên tình hình thực tế và quỹ đất của địa phương.

Chính sách ổn định cuộc sống khi không còn đất ở, đất sản xuất

Đối với người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng dân tộc thiểu số ở Hà Nội đã từng được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất nhưng hiện không còn đất ở, chính sách hỗ trợ có thể bao gồm giao đất ở hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở trong hạn mức do thành phố quy định và được miễn tiền sử dụng đất.

Trường hợp diện tích đất ở đang sử dụng thấp hơn hạn mức giao đất ở của địa phương, người dân có thể được xem xét chuyển mục đích sử dụng phần đất khác sang đất ở trong hạn mức theo quy định.

Đối với đất nông nghiệp, nếu người dân không còn đất hoặc diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng không đạt 50% hạn mức giao đất nông nghiệp do thành phố quy định, chính sách có thể cho phép giao bổ sung đất nông nghiệp trong hạn mức và không thu tiền sử dụng đất.

Ngoài ra, tùy điều kiện thực tế và quỹ đất, người dân có thể được xem xét thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh và được giảm 50% tiền thuê đất theo quy định.

Hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp thực tế

Việc rà soát chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số được thực hiện nhằm đánh giá lại hiệu quả của các quy định hiện hành và nhận diện những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai tại địa phương.

Các kết quả rà soát sẽ là cơ sở để đề xuất nội dung cần sửa đổi, bổ sung trong Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng thời, dữ liệu thực tế về đất ở, đất sản xuất và nhu cầu sử dụng đất sẽ tiếp tục được cập nhật để phục vụ công tác quản lý.

Đối với người dân, việc nắm rõ chính sách đất đai hiện hành là cần thiết, đặc biệt trong các trường hợp thuộc diện được hỗ trợ về đất ở, đất sản xuất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc thuê đất phục vụ sản xuất, kinh doanh. Khi thực hiện thủ tục cụ thể, cần đối chiếu điều kiện và quy định đang có hiệu lực tại địa phương.