Trước khi ký hợp đồng bán hoặc cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư dự án phải gửi văn bản thông báo về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua đến Sở Xây dựng nơi có dự án.
Hồ sơ gửi kèm gồm một bộ tài liệu theo quy định. Sở Xây dựng sẽ tiếp nhận, kiểm tra điều kiện của nhà ở hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản.
Quy định này nhằm xác định tình trạng pháp lý và điều kiện đưa sản phẩm nhà ở hình thành trong tương lai ra giao dịch trước khi chủ đầu tư thực hiện ký hợp đồng với khách hàng.
Theo thủ tục được công bố, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được văn bản thông báo kèm hồ sơ, Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra và trả lời bằng văn bản cho chủ đầu tư.
Nếu nhà ở đáp ứng đủ điều kiện bán, cho thuê mua, cơ quan quản lý sẽ có văn bản xác nhận theo quy định.
Trường hợp nhà ở chưa đủ điều kiện, văn bản trả lời phải nêu rõ lý do để chủ đầu tư biết và thực hiện các bước xử lý cần thiết.
Thời hạn giải quyết được tính từ khi cơ quan tiếp nhận nhận đủ hồ sơ hợp lệ và không quá 15 ngày.
Một nội dung cần lưu ý là trường hợp chủ đầu tư đã thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai, một phần dự án hoặc toàn bộ dự án.
Việc xác định nhà ở đã được giải chấp được thực hiện theo khoản 2 Điều 183 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15.
Như vậy, tình trạng thế chấp của nhà ở và dự án là một trong những vấn đề cần được xem xét trong quá trình xác định điều kiện đưa nhà ở hình thành trong tương lai vào kinh doanh.
Chủ đầu tư phải chuẩn bị một bộ hồ sơ và có thể lựa chọn hình thức nộp trực tiếp, thông qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tuyến.
Thành phần hồ sơ gồm các tài liệu chủ yếu sau:
Đối với nhà chung cư hoặc tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, hồ sơ phải có thêm biên bản nghiệm thu việc đã hoàn thành thi công phần móng theo quy định về xây dựng.
Thủ tục mới cho phép chủ đầu tư lựa chọn một trong các phương thức nộp hồ sơ gồm:
Việc cho phép nộp trực tuyến tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời phù hợp với định hướng tăng cường giải quyết thủ tục trên môi trường điện tử.
Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh không trả lời trong thời hạn quy định, doanh nghiệp có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Quy định này giúp xác định rõ trách nhiệm của cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp thực hiện quyền của mình nếu hồ sơ không được phản hồi theo thời hạn.
Đối tượng thực hiện thủ tục là chủ đầu tư dự án. Cơ quan có thẩm quyền quyết định và cơ quan trực tiếp thực hiện thủ tục đều là Sở Xây dựng.
Số lượng hồ sơ cần nộp là một bộ và thủ tục không có lệ phí.
Kết quả giải quyết là văn bản trả lời của Sở Xây dựng theo mẫu tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định số 96/2024/NĐ-CP ngày 24/7/2024 của Chính phủ, kèm bảng danh sách thông tin về nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua.
Một trong những yêu cầu để thực hiện thủ tục là nhà ở hoặc công trình xây dựng đã được khởi công xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Tùy loại hình bất động sản, chủ đầu tư còn phải chuẩn bị các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng, hồ sơ thiết kế, thông báo khởi công và các biên bản nghiệm thu theo quy định.
Việc kiểm tra hồ sơ trước khi nhà ở hình thành trong tương lai được đưa vào giao dịch giúp xác định điều kiện pháp lý của sản phẩm và cung cấp cơ sở để cơ quan quản lý trả lời chủ đầu tư.
Đối với chủ đầu tư, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện thông báo trước khi ký hợp đồng là bước quan trọng trong quá trình đưa nhà ở hình thành trong tương lai vào kinh doanh.
Đối với người mua, văn bản trả lời của Sở Xây dựng về điều kiện bán, cho thuê mua là một thông tin đáng lưu ý khi tìm hiểu dự án. Tuy nhiên, người mua vẫn nên kiểm tra thêm các nội dung liên quan đến pháp lý dự án, hợp đồng, quyền sử dụng đất, tình trạng thế chấp và các nghĩa vụ liên quan trước khi giao dịch.
Quy trình sửa đổi cũng làm rõ thời hạn giải quyết tối đa 15 ngày, thành phần hồ sơ và trách nhiệm của cơ quan quản lý, qua đó giúp doanh nghiệp có cơ sở theo dõi tiến độ xử lý thủ tục.