Theo khoản 8 Điều 118 Luật Đất đai 2024, trường hợp tổ chức sử dụng đất để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của Nhà nước sẽ được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất.
Điều này đồng nghĩa, nếu doanh nghiệp hoặc tổ chức là chủ đầu tư dự án tái định cư nhưng dự án chỉ phục vụ mục tiêu bố trí tái định cư theo nhiệm vụ của Nhà nước, không nhằm mục đích kinh doanh thương mại, thì phần đất được giao để thực hiện dự án thuộc diện không phải nộp tiền sử dụng đất.
Quy định này giúp giảm chi phí đầu tư, từ đó hỗ trợ quá trình phát triển quỹ nhà tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng.
Đối với hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất và được bố trí tái định cư, chính sách tài chính được thực hiện theo cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Theo Điều 111 Luật Đất đai 2024, người được giao đất tái định cư có trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất, nhưng nguồn nộp chủ yếu được cân đối từ khoản bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng tại nơi bị thu hồi đất.
Nói cách khác, người dân không mặc nhiên được miễn toàn bộ nghĩa vụ tài chính, mà việc miễn, giảm cụ thể sẽ phụ thuộc vào:
Giá trị bồi thường đất bị thu hồi
Giá trị suất tái định cư
Chính sách hỗ trợ của từng địa phương
Các quy định tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi
Chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất hiện được điều chỉnh bởi nhiều văn bản liên quan, gồm:
Luật Đất đai 2024
Nghị định 103/2024/NĐ-CP
Nghị định 291/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung)
Nghị định 151/2025/NĐ-CP
Nghị định 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Việc áp dụng thực tế sẽ tùy từng loại dự án, đối tượng sử dụng đất và phương án bồi thường cụ thể.
So với trước đây, quy định mới phân định rõ hơn giữa:
Tổ chức, doanh nghiệp thực hiện dự án tái định cư theo nhiệm vụ Nhà nước: được giao đất không thu tiền sử dụng đất
Hộ gia đình, cá nhân nhận đất tái định cư: thực hiện nghĩa vụ tài chính theo chính sách bồi thường và hỗ trợ, không phải mọi trường hợp đều được miễn hoàn toàn
Điều này giúp tránh nhầm lẫn giữa chính sách dành cho chủ đầu tư dự án công và quyền lợi của người dân tái định cư.
Trong trường hợp chưa rõ quyền lợi hoặc nghĩa vụ tài chính cụ thể, người dân nên:
Đối chiếu phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án
Kiểm tra quyết định giao đất, bố trí tái định cư của địa phương
Liên hệ cơ quan thuế hoặc cơ quan quản lý đất đai địa phương
Trường hợp cần hướng dẫn chuyên sâu hơn, có thể liên hệ Bộ Nông nghiệp và Môi trường – đơn vị chủ trì xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư
Quy định mới về miễn tiền sử dụng đất tại dự án tái định cư đã làm rõ nguyên tắc: chủ đầu tư dự án tái định cư phục vụ Nhà nước được giao đất không thu tiền sử dụng đất, trong khi người dân tái định cư thực hiện nghĩa vụ tài chính theo chính sách bồi thường và hỗ trợ cụ thể.
Việc hiểu đúng các quy định này sẽ giúp cả doanh nghiệp và người dân chủ động hơn trong quá trình triển khai dự án, hạn chế tranh chấp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp khi Nhà nước thu hồi đất.