Chia Đất Thừa Kế Không Có Di Chúc, Con Nuôi Hợp Pháp Được Hưởng Như Con Ruột

Đất thừa kế không có di chúc được chia như thế nào?

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp người chết không để lại di chúc thì di sản được chia theo pháp luật.

Đối với đất đai, nếu đáp ứng các điều kiện để trở thành di sản thừa kế, quyền sử dụng đất sẽ được phân chia cho những người thuộc hàng thừa kế theo quy định.

Trong tình huống ông bà qua đời, không để lại di chúc và có 2 người con ruột cùng 1 người con nuôi, cần xác định trước tiên người con nuôi có phải là con nuôi hợp pháp hay không.

Con nuôi hợp pháp được hưởng đất thừa kế như con ruột

Nếu việc nhận nuôi con đã được đăng ký theo quy định của pháp luật và có giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi con nuôi hợp pháp, người con nuôi được pháp luật công nhận quyền thừa kế.

Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi.

Bên cạnh đó, điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 xác định con đẻ và con nuôi của người chết thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Do đó, trong trường hợp ông bà có 2 người con ruột và 1 người con nuôi hợp pháp, những người này về nguyên tắc cùng thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng nhau.

Nếu chỉ có 3 người thuộc hàng thừa kế thứ nhất và không có trường hợp khác ảnh hưởng đến việc chia di sản, phần đất thừa kế có thể được chia thành 3 phần bằng nhau.

Trường hợp chỉ nhận nuôi trên thực tế

Một trường hợp khác cần phân biệt là người được ông bà nuôi dưỡng, chăm sóc trong thời gian dài nhưng việc nhận con nuôi chưa được đăng ký theo quy định.

Trong trường hợp này, cần xem xét cụ thể hồ sơ và tình trạng pháp lý của quan hệ nuôi con nuôi. Việc chỉ có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng trên thực tế không mặc nhiên đồng nghĩa với việc người đó có đầy đủ quyền thừa kế với tư cách con nuôi.

Nếu không được pháp luật công nhận là con nuôi và không thuộc một trường hợp thừa kế khác theo quy định, người này không được xác định là người thừa kế ở hàng thứ nhất với tư cách con nuôi.

Khi đó, phần di sản được chia cho những người thừa kế hợp pháp còn lại theo quy định pháp luật.

Có thể tặng cho phần đất thừa kế cho người được nuôi dưỡng

Trường hợp người được ông bà nuôi dưỡng nhưng không có quan hệ con nuôi hợp pháp, những người thừa kế được hưởng di sản vẫn có thể thỏa thuận về việc phân chia tài sản theo quy định.

Sau khi xác lập quyền đối với phần di sản của mình, người thừa kế có thể thực hiện việc tặng cho hoặc chuyển quyền đối với phần tài sản đó nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.

Vì vậy, việc người được nuôi dưỡng không thuộc hàng thừa kế thứ nhất không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không thể nhận tài sản. Tuy nhiên, quyền nhận tài sản trong trường hợp này cần được thực hiện thông qua căn cứ pháp lý phù hợp.

Cần kiểm tra giấy tờ trước khi chia đất thừa kế

Đối với trường hợp thừa kế là quyền sử dụng đất, các thành viên trong gia đình nên kiểm tra đầy đủ hồ sơ trước khi tiến hành phân chia, đặc biệt là:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và những người thừa kế.
• Giấy tờ đăng ký nuôi con nuôi nếu có.
• Tình trạng di chúc của người để lại di sản.
• Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất tại thời điểm mở thừa kế.
• Nghĩa vụ tài sản và các vấn đề liên quan đến di sản nếu có.

Đối với trường hợp có tranh chấp hoặc giấy tờ nhận con nuôi chưa đầy đủ, việc xác định quyền thừa kế cần được xem xét dựa trên hồ sơ và tình tiết cụ thể.

Con nuôi hợp pháp có quyền thừa kế đất như con ruột

Như vậy, nếu ông bà qua đời không để lại di chúc thì đất đai được chia theo pháp luật. Con nuôi hợp pháp thuộc hàng thừa kế thứ nhất và về nguyên tắc được hưởng phần di sản bằng với con ruột cùng hàng thừa kế.

Trong trường hợp có 2 con ruột và 1 con nuôi hợp pháp, nếu không có người thừa kế khác hoặc yếu tố pháp lý đặc biệt, phần di sản sẽ được chia đều cho 3 người.

Ngược lại, nếu việc nhận nuôi chỉ diễn ra trên thực tế mà chưa được pháp luật công nhận, cần xem xét căn cứ pháp lý cụ thể trước khi xác định quyền hưởng thừa kế.

Nhà Đất Chính Chủ – nhadatchinhchu.com.vn tiếp tục cập nhật các quy định về thừa kế, quyền sử dụng đất, chuyển nhượng và thủ tục pháp lý bất động sản.