Mức Xử Phạt Vi Phạm Trật Tự Xây Dựng Theo Quy Định Mới

Nghị định mới quy định nhiều mức phạt trong lĩnh vực xây dựng

Chính phủ đã ban hành Nghị định 339/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà ở, kinh doanh bất động sản.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, trong đó quy định cụ thể nhiều hành vi vi phạm liên quan đến trật tự xây dựng và trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình thi công.

Việc nắm rõ các quy định mới giúp chủ đầu tư, hộ gia đình và cá nhân hạn chế nguy cơ bị xử phạt, đồng thời chủ động thực hiện đúng các yêu cầu về an toàn và quản lý xây dựng.

Thi công không che chắn có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Theo Khoản 1 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư có thể bị xử phạt nếu tổ chức thi công mà không che chắn hoặc che chắn không đúng quy định, khiến vật liệu xây dựng rơi vãi ra khu vực xung quanh hoặc tập kết vật liệu không đúng nơi quy định.

Mức phạt được áp dụng tùy theo loại công trình:

• Từ 3 - 5 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ hoặc công trình xây dựng khác.
• Từ 15 - 20 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật.
• Từ 20 - 25 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Quy định này nhằm hạn chế ảnh hưởng của hoạt động xây dựng đến khu vực xung quanh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc bảo đảm vệ sinh và an toàn tại công trường.

Không công khai giấy phép xây dựng có thể bị phạt đến 40 triệu đồng

Trong quá trình thi công, chủ đầu tư phải công khai giấy phép xây dựng tại địa điểm xây dựng theo quy định.

Trường hợp không công khai giấy phép, mức xử phạt được xác định theo loại công trình và khu vực xây dựng:

• Từ 5 - 10 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ thông thường.
• Từ 10 - 20 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ thuộc khu vực bảo vệ I của di tích, khu vực di sản thế giới, khu vực bảo vệ II của di tích, vùng đệm của khu vực di sản thế giới hoặc công trình xây dựng khác.
• Từ 20 - 30 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật.
• Từ 30 - 40 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Do đó, trước và trong quá trình xây dựng, chủ đầu tư cần kiểm tra việc niêm yết, công khai giấy phép tại công trường để tránh phát sinh vi phạm.

Thi công không bảo đảm an toàn có thể bị phạt đến 120 triệu đồng

Một trong những nhóm hành vi có mức phạt cao là tổ chức thi công không đúng biện pháp thi công được phê duyệt, không bảo đảm an toàn cho công trình liền kề, gây lún, nứt hoặc hư hỏng công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình lân cận.

Trường hợp gây sụp đổ hoặc có nguy cơ gây sụp đổ công trình lân cận nhưng chưa gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của người khác, mức phạt có thể lên tới 120 triệu đồng.

Cụ thể:

• Từ 30 - 40 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ thông thường.
• Từ 50 - 60 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ trong các khu vực bảo vệ, khu vực di sản hoặc đối với công trình xây dựng khác theo quy định.
• Từ 80 - 100 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật.
• Từ 100 - 120 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Quy định này đặc biệt đáng lưu ý đối với các công trình xây dựng trong khu dân cư, nơi nhà ở thường nằm sát nhau và hoạt động thi công có thể tác động trực tiếp đến công trình kế bên.

Các biện pháp khắc phục hậu quả khi vi phạm

Ngoài tiền phạt, tùy theo hành vi và tình trạng vi phạm, chủ đầu tư còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Buộc che chắn và dọn dẹp vật liệu xây dựng

Đối với hành vi thi công không che chắn, để vật liệu rơi vãi hoặc tập kết vật liệu không đúng quy định, chủ đầu tư có thể bị buộc che chắn, thu gom và dọn dẹp vật liệu xây dựng, đồng thời khôi phục tình trạng ban đầu của khu vực bị ảnh hưởng.

Buộc công khai giấy phép xây dựng

Đối với công trình đang thi công nhưng không công khai giấy phép xây dựng, chủ đầu tư phải thực hiện việc công khai giấy phép theo đúng quy định.

Buộc hoàn thiện thủ tục xây dựng

Đối với một số hành vi vi phạm liên quan đến giấy phép, dự án hoặc thiết kế, nếu công trình vẫn đang thi công, chủ đầu tư có thể phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng, điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng hoặc điều chỉnh thiết kế theo quy định.

Có thể buộc phá dỡ công trình vi phạm

Trong một số trường hợp, nếu hành vi vi phạm đã kết thúc hoặc thuộc nhóm vi phạm phải áp dụng biện pháp phá dỡ, chủ đầu tư có thể bị buộc phá dỡ toàn bộ hoặc một phần công trình xây dựng vi phạm.

Ngoài ra, đối với một số hành vi liên quan đến tang vật, phương tiện vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định, người vi phạm có thể phải nộp lại số tiền tương ứng với giá trị tang vật, phương tiện đó.

Trường hợp xây dựng khác giấy phép nhưng không phải điều chỉnh

Nghị định cũng lưu ý rằng không phải mọi trường hợp xây dựng không đúng hoàn toàn với nội dung giấy phép đều mặc nhiên bị xem là hành vi xây dựng sai giấy phép.

Nếu công trình có nội dung xây dựng khác với giấy phép được cấp nhưng không thuộc trường hợp phải điều chỉnh giấy phép theo quy định của pháp luật về xây dựng, hành vi này không bị coi là xây dựng không đúng nội dung giấy phép và không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đó.

Điều này cho thấy chủ đầu tư cần xác định cụ thể tính chất của phần xây dựng thay đổi và đối chiếu với quy định về trường hợp phải điều chỉnh giấy phép trước khi kết luận có vi phạm hay không.

Chủ đầu tư cần lưu ý gì khi xây dựng nhà ở?

Để hạn chế rủi ro trong quá trình thi công, chủ đầu tư nên:

• Kiểm tra giấy phép xây dựng trước khi khởi công nếu công trình thuộc diện phải xin phép.
• Công khai giấy phép xây dựng tại công trường theo quy định.
• Thực hiện thi công đúng hồ sơ, giấy phép và thiết kế được phê duyệt.
• Có biện pháp che chắn phù hợp, hạn chế bụi và vật liệu rơi vãi.
• Đặc biệt chú ý đến an toàn của nhà và công trình liền kề.
• Chủ động thực hiện thủ tục điều chỉnh khi có thay đổi thuộc trường hợp phải điều chỉnh giấy phép hoặc hồ sơ xây dựng.

Nhà Đất Chính Chủ cập nhật quy định xây dựng mới

Các quy định xử phạt mới cho thấy trách nhiệm của chủ đầu tư không chỉ dừng ở việc có giấy phép xây dựng mà còn bao gồm việc tổ chức thi công đúng quy định, bảo đảm an toàn cho công trình xung quanh và thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý tại công trường.

Việc chủ động cập nhật quy định pháp luật sẽ giúp người dân và chủ đầu tư hạn chế những khoản phạt không đáng có, đồng thời bảo đảm quá trình xây dựng nhà ở diễn ra đúng quy định.

Nhà Đất Chính Chủ – nhadatchinhchu.com.vn tiếp tục cập nhật các thông tin mới về pháp luật đất đai, xây dựng, nhà ở và thị trường bất động sản để bạn đọc tham khảo.